WIA op de schop? Wat zijn de plannen?

De WIA gaat mogelijk op de schop; wat zijn de plannen?

Het arbeidsongeschiktheidsstelsel in Nederland staat onder druk. Door een combinatie van complexe regelgeving en een tekort aan verzekeringsartsen zijn de wachttijden voor keuringen om in aanmerking te komen voor een WIA uitkering na 2 jaar ziekte, opgelopen tot vele maanden. Daar wil Minister Van Hijum (SZW) verandering in aanbrengen.

Eenvoud: stevige maatregelen op de korte termijn

Vereenvoudiging is noodzakelijk om het stelsel uitvoerbaar, uitlegbaar en betaalbaar te maken, aldus de Minister. Het stelsel moet gericht zijn ‘op wat mensen nog wél kunnen’. Een gedetailleerde beoordeling van de mate van arbeidsongeschiktheid kan op een andere manier en/of moment plaatsvinden; ‘Werk staat voorop’. Daarnaast wordt een gelijke regeling voor werknemers en zzp’ers nagestreefd.

De Minister benoemt een aantal opties voor op de korte termijn. De nadruk ligt daarbij op het vereenvoudigen van het huidige stelsel en het verminderen van het aantal knelpunten en hardheden. De WIA gaat naar één uitkeringsregime in plaats van de huidige IVA en WGA uitkeringen met alle sub-regelingen. Het voornemen is om de regeling voor duurzame arbeidsongeschiktheid (IVA) te laten vervallen.

Verder wordt onderzocht of de arbeidsongeschiktheidsdrempel voor de WIA van 35% naar 25% (of zelfs 15%) verlies aan verdiencapaciteit kan worden verlaagd. Dat zou betekenen dat werknemers ook bij geringe arbeidsongeschiktheid kunnen instromen in de WIA.

Met bovenstaande maatregelen kan volgens de Minister een vereenvoudiging van het regime worden bereikt. Dit komt niet zonder een prijs: de vereenvoudiging heeft een effect op de gerichtheid van de maatregelen, in sommige gevallen ook op de rechten en plichten van werknemers die aanspraak maken op een uitkering en in bijna alle gevallen op de structurele uitkeringslasten en doorberekening van de uitkeringslasten aan werkgever. De Minister acht de noodzaak tot eenvoud echter zwaarwegend en daarbij ‘passen dergelijke stevige maatregelen’.

Het arbeidsongeschiktheidsstelsel staat op de politieke agenda

De Minister is van plan om komend voorjaar (2025) tot concrete voorstellen te komen inclusief een planning van de wetgeving die daarvoor nodig is en de financiële consequenties. Daarna is de politiek aan zet.

Los van deze maatregel staat ook nog op de agenda het verlichten van de re-integratieverplichtingen tijdens het tweede ziektejaar bij kleine tot middelgrote werkgevers.

We zullen u op de hoogte houden van de ontwikkelingen. Heeft u in de tussentijd uitleg nodig over het huidige arbeidsongeschiktheidsstelsel? Neem dan contact met ons op, wij lichten het graag voor u toe!