Insights

Wet Aanpak Seksuele Misdrijven en grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer

Per 1 juli 2024 treedt in het strafrecht de Wet Aanpak Seksuele Misdrijven in werking. De wet heeft als doel om slachtoffers van seksueel geweld en seksueel grensoverschrijdend gedrag, beter te beschermen. Hoe verhoudt deze nieuwe wet zich tot de aanpak van grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer?

Wet Aanpak Seksuele Misdrijven

Met de nieuwe Wet Aanpak Seksuele Misdrijven worden slachtoffers van seksueel geweld en seksueel grensoverschrijdend gedrag beter beschermd. Slachtoffers kunnen in het vervolg ten aanzien van meer gevallen van seksueel grensoverschrijdend gedrag aangifte doen. Zo maakt de wet seksuele intimidatie in het openbaar strafbaar, zowel offline als online. Dit betreft dus situaties op straat, maar ook via social media. De wet maakt daarnaast seksuele handelingen binnen een functionele afhankelijkheidsrelatie (zoals tussen een leidinggevende en ondergeschikte) onder omstandigheden strafbaar. De wetgever is van mening dat in een dergelijke relatie in beginsel de (‘echte’) wil bij de ondergeschikte ontbreekt. Het is vervolgens aan de leidinggevende om aan te tonen dat er wel sprake was van wederzijdse instemming.

Aanpak grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer

Werkgevers dragen de zorgplicht en hebben daarmee de verantwoordelijkheid om te zorgen voor een veilige werkomgeving voor hun werknemers. Een veilige werkomgeving is vrij van seksuele intimidatie en grensoverschrijdend gedrag. Werkgevers hebben dus de verantwoordelijkheid om grensoverschrijdend gedrag binnen de organisatie zo veel mogelijk te voorkomen en, wanneer er signalen van degelijk gedrag binnenkomen, daartegen op te treden.

Op basis van de arbeidsomstandighedenwet is het verplicht om de verschillende risico’s, waaronder de risico’s op seksuele intimidatie op de werkvloer, in kaart te brengen en te voorkomen.

Ter voorkoming van seksuele intimidatie en seksueel grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer, is het belangrijk dat er binnen de organisatie duidelijke richtlijnen zijn en dat deze intern worden gecommuniceerd. Het is aan te raden om duidelijk uit te leggen wat de werkgever concreet onder onacceptabel, onveilig en ongepast gedrag verstaat. Met het oog op de nieuwe (strafrechtelijke) wet is het aan te raden om de werknemers ook op de strafrechtelijke risico’s bij seksuele handelingen binnen een functionele afhankelijkheidsrelatie te wijzen. Daarnaast moet het duidelijk zijn waar werknemers een melding van seksueel grensoverschrijdend gedrag kunnen doen en hoe er met deze melding wordt omgegaan.  De werknemers moeten op de hoogte zijn van de sancties die kunnen worden opgelegd. Al deze informatie moet beschikbaar en makkelijk te vinden zijn voor de werknemer. Bijvoorbeeld door de gedragscode, de klachtenregeling en de contactgegevens van de vertrouwenspersoon duidelijk vindbaar op het intranet te plaatsen. Werknemers moeten gewezen worden op de vindplaatsen van deze documenten.

De vraag of een werkgever aan haar zorgplicht heeft voldaan, hangt zowel af van haar beleid tot het voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer, als van de handhaving van dat beleid. Voldoet een werkgever niet aan haar zorgplicht,  kan dat er toe leiden dat de werkgever aansprakelijk kan zijn voor de schade die een slachtoffer leidt vanwege seksueel grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer. Wanneer een werkgever er wél alles aan heeft gedaan om seksueel grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer te voorkomen, kan dit ertoe leiden dat de rechter oordeelt dat deze werknemer ernstig verwijtbaar heeft gehandeld en er daarom geen transitievergoeding aan hem of haar zal worden toegekend.

Werkgevers opgelet

Kortom, met de inwerkingtreding van de nieuwe Wet Aanpak Seksuele Misdrijven per 1 juli 2024 komt er meer aandacht en strafrechtelijke erkenning voor slachtoffers van diverse vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Dit werkt door op de werkvloer omdat er in de nieuwe wet onder meer aandacht wordt besteed aan functioneel afhankelijke relaties. Voor werkgevers betekent de invoering van deze wet dat zij in het kader van de zorgplicht extra aandacht moeten besteden aan het voorkomen en aanpakken van seksueel grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer.

Bronsgeest Deur Advocaten ondersteunt  uw organisatie graag bij het voorkomen, aanpakken en oplossen van problemen rondom seksueel grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer. Voor advies en begeleiding kunt u contact opnemen met een van onze advocaten.

Helene Pruymboom

Published On: 17 juni 2024

Deel dit bericht

Stel direct een vraag