Einde overgangsjaar: reguliere handhaving op zzp-constructies per 2026

Vanaf 1 januari 2026 gaat de Belastingdienst weer volledig handhaven op de arbeidsrelatie tussen opdrachtgevers en zelfstandigen. Het kabinet heeft besloten de zogenoemde ‘zachte landing’ niet te verlengen, ondanks een motie van de Tweede Kamer die daarom vroeg. Werkgevers die met zzp’ers werken krijgen vanaf dat moment weer te maken met reguliere toezicht- en boetebevoegdheden van de fiscus.

Wat is de ‘zachte landing’?

Sinds 2025 controleert de Belastingdienst weer actief of een zzp-constructie geen verkapte dienstbetrekking is. Omdat de handhaving na jaren van stilte (het handhavingsmoratorium), stapsgewijs werd opgebouwd, gold voor 2025 een overgangsjaar, de zogenoemde ‘zachte landing’. In dat jaar startte de Belastingdienst toezicht meestal met een bedrijfsbezoek, was het onderzoek gericht op de meest recente aangifteperiodes en werden geen boetes opgelegd. Die mildere benadering was bedoeld om organisaties de kans te geven hun werkwijze aan te passen aan de regels van de Wet DBA.

De ‘zachte landing’ volgde op het handhavingsmoratorium dat sinds 2016 gold. In die periode trad de Belastingdienst niet op tegen schijnzelfstandigheid, behalve bij kwade opzet of het negeren van eerdere aanwijzingen.

De motie en de reactie van het kabinet

Op 2 oktober 2025 nam de Tweede Kamer een motie aan, waarin werd verzocht de zachte landing met een jaar te verlengen, dus tot eind 2026. Staatssecretaris van Financiën Heijnen liet in een brief aan de Kamer van 2 oktober 2025 en een vervolgbrief van 6 oktober 2025 weten dat het kabinet geen uitvoering aan deze motie zal geven.

Waarom geen verlenging

Volgens Heijnen zou verlenging de versterking van de handhaving op schijnzelfstandigheid ondermijnen. Veel organisaties hebben hun processen al aangepast; uitstel zou die ontwikkeling afremmen en naleving minder aantrekkelijk maken. Het kabinet wil juist koersvastheid bieden en voorkomen dat nieuw uitstel tot onzekerheid leidt. Bovendien is het beëindigen van het moratorium per 1 januari 2025 vastgelegd als Europese mijlpaal. Verlengen zou die afspraak doorkruisen en een korting op Europese middelen kunnen opleveren.

Toezicht en handhaving vanaf 2026

Vanaf 1 januari 2026 is de ‘zachte landing’ dus echt voorbij en kan de Belastingdienst weer volledig handhaven. Dat betekent dat wanneer de Belastingdienst vaststelt dat een zelfstandige feitelijk in loondienst is, de opdrachtgever loonheffingen moet nabetalen en daarbovenop een boete kan krijgen. Het toezicht hoeft niet meer te beginnen met een bedrijfsbezoek en kan zich ook uitstrekken tot eerdere tijdvakken. Voor periodes vóór 1 januari 2025 blijft het alleen mogelijk om op te treden bij kwaadwillendheid of het niet opvolgen van aanwijzingen.

De staatssecretaris benadrukt dat de Belastingdienst blijft werken met een menselijke maat en zich vooral richt op structureel misbruik en kwetsbare situaties. In een voortgangsbrief die dit najaar wordt verwacht, zal het kabinet toelichten hoe het toezicht verder wordt ingericht. Wij blijven de ontwikkelingen volgen en delen nieuwe informatie wanneer die beschikbaar is.